Een zwembadafdekking is al lang geen luxeartikel meer, maar een energiebesparende maatregel die ook nog eens de veiligheid rondom het zwembad vergroot. Ging het vroeger vooral om de isolerende werking, de huidige generatie rolluiken vangt zelfs zonnewarmte op en geeft die door aan het water. Dit zorgt voor een temperatuurwinst van vier tot acht graden. In het voorjaar kun je daardoor eerder zwemmen, en in het najaar kun je langer doorgaan. Maar rolluiken hebben meer voordelen. Ze gaan verdamping tegen, waardoor je minder water verbruikt. Doordat ze vuil en bladeren tegenhouden, zijn er minder chemicaliën nodig voor de reiniging van het water. Maar ook op het gebied van veiligheid is er veel veranderd. In dit artikel zetten we de verschillende soorten lamellen naast elkaar. Wat is er op de markt en wat zijn de eigenschappen?
Veiligheid
Iedere zomer verdrinken kinderen onder de vijf jaar in een privézwembad. Hier in de Benelux zijn er geen cijfers van, maar in Frankrijk bijvoorbeeld zijn er dat twintig tot dertig. En nog eens tachtig kinderen raken er levenslang gehandicapt. Daarmee is verdrinking de belangrijkste doodsoorzaak op de lijst van ongelukken. Om die reden is het in Frankrijk sinds 2004 voor zwembadeigenaren (zowel gemeenschappelijk als privé) verplicht om beveiligende maatregelen te nemen. De kern uit de Franse wet is dat het voor kinderen onmogelijk moet zijn in het water te belanden als er geen toezicht is. Een zwembadafdekking moet daarom beloopbaar zijn en het bad bij de randen afsluiten. Bovendien moet het rolluik afsluitbaar zijn met clips die jonge kinderen niet kunnen open maken. De in dit artikel genoemde lamellen voldoen allemaal aan de de strenge Franse norm (NF P90-308) en dat geldt ook voor de AquaGuard van T&A, die uit gewapend zeildoek bestaat. De afdekking loopt altijd door twee rails langs het zwembad, de bediening gaat manueel of automatisch. Esthetisch ziet het er iets minder uit vanwege de rimpels op het doek, maar dat komt omdat het doek iets breder is dan de afstand tussen de rails. Daardoor rust de SafeGuard altijd op het water. De verwachting is dat de Franse norm binnen afzienbare tijd in heel Europa wordt ingevoerd. Met de goedgekeurde zwembadafdekkingen kun je kinderen met een gerust hart rondom het zwembad laten spelen, als je er tenminste voor zorgt dat je het afdekt als je niet in de buurt bent.
 Overloop zwembad met Covrex Classic |
 Covrex Solar |
 Starline |
 Starline stalen |
 T&A CoverWash |
 T&A aluminium look lamellen |
 T&A solar lamellen |
 Granada met Covrex Solar |
Klassieke lamellen
Pvc is van oudsher het meest gebruikte materiaal voor de vervaardiging van lamellen. Het is sterk en relatief goedkoop maar heeft ook een nadeel. Jarenlange inwerking van uv-straling zorgt ervoor dat pvc langzaam broos wordt: bij extreme zomerse hagelbuien kan het dek dan beschadigd worden. De ‘classic’ lamellen van Covrex zijn volledig gevuld met pvc-schuim. Dit zorgt voor een hoge isolatiewaarde en een lange levensduur: het bedrijf uit Aarschot geeft vijf jaar garantie (inclusief schade door hagel en vorst) op deze lamellen die een levensduur hebben van ongeveer twintig jaar. Flexibele naden voorkomen dat er bladeren tussen de verschillende delen komen. Bijkomend voordeel van het opvullen: de lamellen kunnen schuin gezaagd worden, waardoor de afdekking altijd exact binnen de afmetingen van het zwembad past. De standaard holle lamellen worden aan de zijkant afgesloten met een dop. Bij een rechthoekig bad merk je daar weinig van maar bij het afdekken van afwijkende vormen – rond of schuin – zijn kleine verspringingen tussen de lamellen onvermijdelijk.
Ook Starline heeft met het ProFlex Roldeck een solide geschuimde lamel in het assortiment dat de hele winter op het water mag blijven liggen. Ocea levert haar 65 mm brede lamellen in twee kwaliteiten: de Benvic alloy S-serie is gemaakt van uitsluitend pvc terwijl de Benvic alloy P-serie een combinatie is van pvc en PMMA (polymethylmetacrylaat). Hierdoor zijn de lamellen veel beter bestand tegen UV en weersinvloeden. Ocea geeft op de P-serie dan ook twee keer zo lang garantie, namelijk vier jaar.
Solarlamellen
Met hun transparante bovenkant en zwarte onderkant is een rolluik van solarlamellen erop gemaakt om zo veel mogelijk zonnewarmte op te vangen en door te geven aan het water. Hierdoor is de temperatuur vier tot acht graden hoger dan normaal, wat het zwemseizoen behoorlijk verlengt. Maar dat maakt dit soort rolluik meteen ook kwetsbaar. Pvc kan maar temperatuurverschillen aan van -5 tot 65 °C. Vandaar dat de meeste bedrijven kiezen voor lamellen van nieuwe materialen. Zowel T&A als Starline en Oase maken gebruik van polycarbonaat, een meer slagvaste kunststof met een groter temperatuurbereik (-100 tot 100 °C). Nieuw bij de AquaTop van T&A is de chique solar met bovenlaag in aluminium look. Volgens directeur Joeri Dils is de levensduur van een polycarbonaat rolluik twaalf tot vijftien jaar, aanzienlijk langer dan een van pvc. In aanschaf zijn de polycarbonaatlamellen een stuk duurder, maar de langere levensduur compenseert dit. PMMA is eveneens een kunststof met betere eigenschappen dan pvc. Naast Ocea gebruikt ook Covrex het materiaal in de solarlamellen die tien tot vijftien jaar meegaan. Het paradepaardje van Starline is de nieuwe, extra brede (83 mm breed en 16 mm dik) roldecklamel van 100 % polycarbonaat (verkrijgbaar in transparante en solar uitvoering). De afdekking is niet alleen heel mooi om te zien, maar is vanwege de breedte extra stabiel.
Bij een nieuw zwembad hou je best rekening met het wegstoppen van je rolluik.
Schoonmaken
Lamellen schoon houden valt niet mee, ze zijn continu in contact met het water. Reguliere vuilafzetting, algengroei, kalkaanslag en ontbinding van bladeren zijn allemaal factoren die het verouderingsproces versnellen en het esthetisch karakter schaden. Leveranciers van zwembadafdekkingen werken hard om modellen te ontwikkelen die zo min mogelijk last hebben van vuil. Zo ontwikkelde Oase een nieuwe polycarbonaat lamel – de OASE DELUXE – met een gepatenteerd scharnier. De bovenkant van de haak is zwart afgewerkt waardoor algen, die groeien door de combinatie van licht en warmte, geen kans krijgen. Bijkomend voordeel is dat het opwarmende oppervlak van de lamel 25 % hoger is door de vierde kamer, die normaal volledig gebruikt wordt voor het scharnier. Ook de Covrex Solar (op de markt sinds mei 2012) heeft dit hoge rendement door een flexibele polyurethaan binding in plaats van een scharnier. Daardoor zijn de lamellen heel simpel met de hogedrukreiniger schoon te spuiten. Nieuw van T&A is de CoverWash, een systeem dat bestaat uit een circulatiebuis met hogedrukspuitkoppen. Iedere keer dat je het rolluik opent of sluit, spuit de CoverWash automatisch de lamellen schoon met zwembadwater. Het systeem is alleen te gebruiken bij de AquaTop lamellen T&A die in een nis zijn ingebouwd. Bij opbouwmodellen werkt het niet.
Solar lamellen geven 4 tot 8 °C extra warmte aan het water.
Opbouw of inbouw?
Er zijn diverse mogelijkheden om een zwembadafdekking te plaatsen. De opbouw is het eenvoudigste. Het mechanisme staat direct aan de rand van het zwembad, de lamellen vallen direct op het water zonder de randen te raken. Opbouw is gemakkelijk te installeren, ook achteraf bij bestaande zwembaden. Nadeel is dat een van de korte zijden van het bad niet bruikbaar is en dat het er minder mooi uitziet. De meeste leveranciers bieden wel de mogelijkheid om een houten bank over de opbouw te plaatsen waar je ook nog op kunt zitten. De bediening is in de meeste gevallen automatisch met een sleutel of knop die je voortdurend moet vasthouden. Starline, maar ook T&A en Oase leveren desgewenst motoren die op zonne-energie werken. Bij bestaande baden kun je er ook voor kiezen om de afwikkelrol onder water te plaatsen, ofwel op de bodem ofwel net onder het wateroppervlak. Net boven de rol zijn beugels te plaatsen waarop je terrastegels kan leggen. Hierdoor lijkt het rolluik vanuit het niets te verschijnen. Nadeel is uiteraard dat je een klein stukje van het zwembad – 50 tot 80 cm – moet inleveren. Een probleem dat gemakkelijk voorkomen kan worden als je genoeg ruimte hebt voor installatie in een nis achter het zwembad. Wie een nieuw zwembad realiseert kan al rekening houden met ruimte voor een afdekking en het systeem ondergronds onder of naast het zwembad wegwerken. Covrex komt dit voorjaar met een nieuw aandrijfsysteem dat het ook mogelijk maakt om ovale zwembaden en andere vormen af te dekken. Een automatische bediening is de norm, met behulp van sleutel in contact, drukknop of afstandsbediening. Zorg ervoor dat je altijd zicht hebt op het zwembad om ongelukken met kinderen of huisdieren te voorkomen.
Kleuren
De markt is redelijk behoudend. Traditionele kleuren zijn (gebroken) wit, diverse grijstinten en blauwtinten. Toch lijkt er zich het laatste jaar iets te bewegen. Steeds minder mensen kiezen voor het azuurblauw en prefereren grijs- en zelfs groentinten. Solarlamellen zijn dan weer transparant van boven en hebben een donkere onderkant.
Prijzen
Een zwembadafdekking is altijd maatwerk, veel hangt af van de wensen van de gebruiker. In de regel kun je de meer eenvoudige pvc-lamellen voor zestig tot tachtig euro per vierkante meter op de markt vinden, de exemplaren van polycarbonaat en PMMA kosten ongeveer anderhalve keer zo veel. Maar die verdienen zichzelf terug door de langere levensduur.
www.aquatop.be
www.oase.be
www.starlinepool.com
www.ocea.be
www.covrex.com
