Zo spoor je waterverlies op zonder giswerk!
Denk je dat je zwembad water verliest? Misschien heb je de watermeter in de gaten gehouden, of merk je op dat je vaker moet bijvullen dan normaal. Het is logisch dat je dan meteen denkt aan een lek. Echter, niet elk waterverlies wijst op een probleem in de installatie. Voordat er sprake is van een lek, moet je eerst uitsluiten dat het waterpeil niet gewoon zakt door verdamping. Pas als duidelijk is dat het verlies groter is dan normaal, wordt het zinvol om je zwembadinstallateur in te lichten zodat men gericht op zoek kan gaan naar een lek.
Normale oorzaken van waterverlies
Voordat je aan een lek denkt, is het belangrijk om eerst objectief naar het waterpeil te kijken. Als de waterstand met minder dan 3 mm per dag daalt, zit je binnen de marge van meetonnauwkeurigheid. Zo’n klein verschil valt niet betrouwbaar te meten en wijst dus niet op een lek. Zakt het peil meer dan 3 mm, dan loont het de moeite om verder te kijken. Maar zelfs dan zijn er verschillende natuurlijke oorzaken waardoor het waterpeil in je zwembad kan dalen, zonder dat er sprake is van een lek. Verdamping is daar een goed voorbeeld van. Hoeveel water er verdampt, hangt af van de temperatuur, luchtvochtigheid en wind. Op warme, droge of winderige dagen kan het peil tot wel 10 millimeter per dag zakken. En ook het gebruik van het zwembad speelt een rol. Elke zwemmer neemt gemiddeld 3 liter water mee naar buiten. Als er veel wordt gedoken, gesprongen of gespetterd, kan het niveau nog sneller zakken. Daarnaast verlies je water bij het spoelen van de filterinstallatie. Tijdens een backwash kan er tot wel 20 millimeter verdwijnen. Bovendien verliest zelfs een perfect waterdicht zwembad nog een kleine hoeveelheid water. Reken op ongeveer een halve liter per vierkante meter per dag. Bij een overloopzwembad ligt dat nog iets hoger. In combinatie met de verdamping kan je bij zo’n type zwembad tot 30 liter per lopende meter per dag verliezen.
Signalen om in de gaten te houden
Noteer je een waterverlies dat groter is dan deze bovenstaande richtwaarden? Dan betekent dat nog niet meteen dat je met een lek zit. Toch kan het geen kwaad om extra aandachtig te zijn en om al enkele dingen in kaart te brengen voordat je je zwembadbouwer contacteert.
Stel jezelf deze vragen:
> Hoe vaak wordt het zwembad gebruikt?
> Is er veel activiteit in het water (springen, spelen, duiken) of heb je onlangs een poolparty gehouden?
> Is er iets veranderd aan het gebruik van het zwembad? Denk aan langere werking van de warmtepomp, aanpassingen aan de installatie of een ander gebruikspatroon.
> Hoe vaak moet je bijvullen? Daarnaast zijn ook losse observaties waardevol. Let er bijvoorbeeld eens op of er struiken of planten in de buurt van het zwembad zijn die opvallend sneller groeien? Of zijn er misschien vochtige plekken in het gazon, vooral aan één specifieke kant van het zwembad? Zulke signalen zijn niet sluitend, maar kunnen wel een eerste aanwijzing geven.
Tuin Luxe
Andere vaststellingen
Naast deze eerste indrukken kan je ter plaatse ook enkele duidelijke vaststellingen doen die helpen inschatten of er sprake is van een lek. Zo kunnen zichtbare barsten of scheuren in de structuur wijzen op een probleem. Ook afwijkingen in de afdichtingslaag of luchtbellen bij de inspuiters kunnen een teken zijn dat er iets mis is. Eveneens zijn er in de technische ruimte soms signalen te vinden, zoals een pomp die onverwacht uitschakelt of een plas water die zich onder de installatie bevindt. Als je op basis van al deze waarnemingen vermoedt dat er iets mis is, kan je zelf al een eenvoudige test uitvoeren: de emmer-test.
Lamberts & Swinnen
De emmer-test
De emmer-test is een eenvoudige maar effectieve methode die helpt om een lek uit te sluiten voordat je een dure lekdetectie laat uitvoeren. De test werkt als volgt: je vult een emmer met zwembadwater en zet die deels onder water in het zwembad, bijvoorbeeld op een trede van de trap. Hierdoor krijgt het water in de emmer dezelfde temperatuur als het zwembadwater en wordt het blootgesteld aan dezelfde omgevingsfactoren. Na een bepaalde periode vergelijk je het waterpeil in de emmer met dat van het zwembad. Is de daling in beide gevallen gelijk, dan is er geen lek. Het is belangrijk dat er tijdens de duur van deze test niet gezwommen wordt, want beweging in het water beïnvloedt het resultaat. Hanteer steeds een foutmarge van 3 mm en laat de test minimaal 24 uur duren. Bij een klein waterverlies kan het enkele dagen duren voordat er een duidelijk resultaat zichtbaar is.
Relaxani
Hoe voer je de emmer-test uit?
1. Vul het zwembad tot zijn normale peil en schakel de filterinstallatie in.
2. Schakel de automatische bijvulling uit.
3. Plaats een voldoende volle emmer in het zwembad, bijvoorbeeld op de bovenste trede van de trap. Zorg voor ballast om te voorkomen dat de emmer kantelt.
4. Noteer de startdatum en het tijdstip van de test.
5. Markeer het waterpeil van het zwembad aan de buitenkant van de emmer met H.
6. Markeer het waterpeil in de emmer aan de binnenkant met h.
7. Wacht minstens 24 uur (3 tot 5 dagen geeft de beste nauwkeurigheid).
Na de test vergelijk je de beginwaarden met de nieuwe metingen. Stel dat het waterpeil op maandagochtend 09:00 uur als volgt werd gemeten:
> Buiten de emmer: H = 10,0 cm
> Binnen de emmer: h = 8,6 cm
Buiten de emmer: H = 10,0 cm
Binnen de emmer: h = 8,6 cm
Op vrijdag om 16:00 uur zijn de nieuwe metingen:
> Buiten de emmer: H’ = 10,4 cm
> Binnen de emmer: h’ = 9,0 cm
Buiten de emmer: H' = 10,4 cm
Binnen de emmer: h' = 9,0 cm
De berekening:
h’ – h = 9,0 cm – 8,6 cm = 0,4 cm
H’ – H = 10,4 cm – 10,0 cm = 0,4 cm
Omdat beide waarden gelijk zijn, betekent dit dat het waterverlies uitsluitend door verdamping komt en er géén lek is. In dat geval hoef je geen verdere lekdetectie uit te voeren. Is het waterverlies in het zwembad echter groter dan in de emmer, dan is er waarschijnlijk wel een lek.
Hoe interpreteer je de resultaten?
> Het verlies is minder dan 3 mm per dag Een verschil kleiner dan 3 mm per dag heeft geen betekenis. In dit geval is er geen reden tot ongerustheid.
> Het verlies is exact 3 mm per dag Bij een waterverlies van precies 3 mm per dag is de situatie onduidelijk. Het is verstandig om enkele dagen af te wachten en te kijken of het verschil toeneemt.
> Verlies tussen 3 en 5 mm per dag Bij een verlies van 3 tot 5 mm per dag is er waarschijnlijk wel sprake van een lek. Maar de opsporing kan lastig zijn, omdat deze hoeveelheid waterverlies vaak het gevolg is van meerdere kleine lekken in plaats van één groot.
> Het verlies is meer dan 5 mm per dag Bij een verlies van meer dan 5 mm per dag is er sprake van een groot lek. In dat geval is het noodzakelijk om het lek zo snel mogelijk te laten opsporen en te verhelpen, omdat het waterverlies aanzienlijk is.
My pool
Tijd om je zwembadbouwer te contacteren?
Als je met de emmer-test hebt vastgesteld dat het waterpeil abnormaal daalt, is het tijd om je installateur in te schakelen. Geef duidelijk door wat je al hebt opgemerkt en gemeten. Zo help je de zoektocht naar het lek aanzienlijk versnellen en bespaar je kostbare tijd en middelen.
